Os pagos en metálico. Medidas contra o fraude fiscal (2)

Pasado o prazo da amnistía fiscal vén a persecución da ilegalidade. A nova regulación que pretende atallar a fraude fiscal abrangue varios impostos e medidas tanto para bens en España como no estranxeiro.

Unha das políticas máis controvertidas de 2012, por parte do Goberno do Partido Popular, foi a de instaurar un período de amnistía fiscal. No devandito prazo, xa finalizado, puidéronse declarar bens procedentes inclusive de actividades non lícitas sen que por iso actuase a Axencia Tributaria. Sendo un tema tan polémico e que provocou ríos de tinta, sinalaremos algunhas das críticas más frecuentes:

  • Trasládase á cidadanía que tributa conforme ao previsto na lei a idea de que defraudar sae barato.
  • Supón un descrédito para os funcionarios e funcionarias encargadas da recadación e inspección tributaria. Os esforzos na devandita tarefa parecen vacios, pois esta chamada “regularización fiscal” dá cancha a quen non tributou no seu momento sen recibir sanción ningunha por iso.
  • Considérase que fracasou posto que a cantidade que aflorou (1.200 millóns de euros) non é significativa.
  • As grandes fortunas, que son aquelas con máis relevancia a nivel fiscal, non regularizaron os seus situación de xeito destacado.

Polo tanto, e a pesar do expresado polo Gobierno, pode falarse de fracaso na chamada “amnistía fiscal”.

Non obstante, o ano 2012 supuxo a instauración de novas medidas contra a fraude fiscal e da Seguridade Social. De feito, destacaremos dúas leis:

  • Lei de intensificación das actuacións na prevención e loita contra a fraude (Ley 7/2012)
  • Lei de loita contra o emprego irregular e a fraude á Seguridade Social (Ley 13/2012).

Ambos os dous textos conteñen un grande número de medidas que inclúen dende modificacións de impostos ata reformas no Código Penal. Veremos algunhas das máis destacadas.

Os pagamentos en metálico

É unha das medidas máis rechamantes, e o obxectivo principal da cal é fiscalizar os pagamentos en efectivo, xa sexa con diñeiro ou con cheques ao portador. Posto que, en calquera dos dous casos non é posible para a Administración Tributaria identificar a quen realiza o pagamento e recibe o cobramento. Como indica a propia lei,

A utilización de medios de pagamento en efectivo nas operacións económicas facilita notablemente os comportamentos defraudatorios, nas súas distintas manifestacións. Favorece a opacidade das operacións e actividades e a súa ocultación á Administración.

Para entender mellor os supostos nos cales se aplica a limitación ao pagamento en efectivo, preparamos a seguinte presentación.

A xeito de comentario podemos citar algunha das críticas a esta nova medida:

  • Hai quen considera que o límite xenérico de 2.500 euros debería ser menor co fin de delimitar aínda máis os pagamentos. Por exemplo, baixalo a 1.000 euros, e así controlar máis, os pagamentos por arrendamentos.
  • Pero quizais a crítica máis relevante xira en torno ao feito de que os pagamentos entre particulares residentes en España queden fóra dela. Queda libre, polo tanto, o control de efectivo entre particulares e, polo tanto, seguirá habendo dificultades para identificar entregas de grandes sumas de diñeiro.

Información sobre bens no estranxeiro

Tal e como explica a propia lei e como é sabido, a globalización económica levou a que tanto persoas como sociedades mercantís (empresas) posúan bens non só onde teñen o seu domicilio fiscal senón tamén no estranxeiro. Por iso, e para evitar a ocultación deses bens tanto no Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas (IRPF) coma no Imposto de Sociedades cámbiase a normativa e establécense unha serie de fortes sancións para quen oculte eses bens á Administración Tributaria.

Convén destacar, ademais, que esta medida non transcendeu tanto como a dos pagamentos en metálico. Non obstante, pode supoñer un serio desgusto para quen teña bens no estranxeiro, non os declare e dalgún modo a Administración Tributaria chegue a ter constancia diso.

Podemos preguntarnos tamén, de qué xeito pode ter coñecemento a Administración española sobre un ben, por exemplo unha conta bancaria, que unha contribuínte teña en Alemaña. Pois ben, o mecanismo fundamental é a chamada “Asistencia mutua”. Tal e como apuntamos antes, a globalización favorece que os contribuíntes teñan bens en países distintos ao que residen. Do mesmo xeito os Gobernos, conscientes deste feito e baixo a necesidade de recadar ou como mínimo de coñecer os bens dos devanditos contribuíntes intercambian información. E cada vez máis. Así, posto que a Administración española require información sobre os seus contribuíntes, tamén colabora coas Administracións estranxeiras no mesmo sentido.

No próximo artigo detallaremos as características da nova regulación sobre este asunto.

Anuncios

Cartos que se evaporan. Medidas contra o fraude fiscal (1)

Ao longo do ano que agora remata, o Goberno do Partido Popular aprobou distintas medidas para loitar contra a fraude. Coa pretensión de deter a evasión de capitais e potenciar as cotizacións sociais, desenvólvense unha serie de novas normas de bastante complexidade e calado.

Tax-evasion3-480x238Tanto en épocas de crise como nas que a economía vive mellores momentos, a fraude ao fisco ten notables consecuencias para as arcas públicas.  Non obstante, ante o inquietante estado das finanzas do Estado español o actual Goberno do Partido Popular adoptou novas disposicións para intentar frear o alto nivel de fraude á Facenda Pública.

Cabe recordar que aínda sendo unha medida impopular, a existencia de impostos é necesaria. De feito é a vía fundamental para poder prestar servizos públicos tales como os sanitarios, educativos e sociais entre outros. Por iso, é esencial que exista un fluxo constante de ingresos que impida o derrubamento dos presupostos públicos, e con eles de hospitais, colexios ou estradas. Ademais, os servizos públicos benefician a toda a cidadanía pague ou non os seus impostos, defraude ou non. Así pois, é benvida toda aquela medida que axude a evitar a fraude ao fisco e que, se é o caso, o castigue.

Ao anterior, debemos engadir que é sumamente importante a proporcionalidade na presión fiscal. Isto é, que pague máis o fisco quen máis ten. Pola contra, ademais de verse afectados os ingresos públicos tamén se verá prexudicada a imaxe da Facenda Pública. Parece claro que mentres o contribuínte cunhas rendas medias ou baixas soporta uns impostos altos, dificilmente pode entender que os contribuíntes con rendas altas teñan unha presión moito menor.

Son ben coñecidos, ademais, algúns dos instrumentos utilizados por certas persoas con rendas altas para evitar ao fisco: homes de palla, sociedades interpostas, paraísos fiscais, empresas ficticias, ou as célebres sociedades de inversión de capital variable (sicav), entre outras.

Pechando o círculo de ingresos, tamén é preciso que á Administración Pública se lle dote dos medios necesarios para poder levar a cabo o seu importante labor de xestión e recadación. Xa sexa con persoal capacitado como cos medios tecnolóxicos suficientes, ha de poder perseguir a quen defrauda e así beneficiar á Facenda Pública.

Polo demais, hai que distinguir que o réxime sancionador actual consta de sancións administrativas e penais (delitos). Das primeiras ocuparémonos máis adiante e respecto aos segundos, e de forma resumida, indicaremos que se consideran delitos contra a Facenda Pública. O que eluda:

  • O pagamento de tributos.
  • O pagamento de cantidades retidas ou que se deberan reter
  • O pagamento de ingresos a conta, obtendo indebidamente devolucións.
  • O desfrute de beneficios fiscais de forma indebida.

Sempre que a contía da cota defraudada, o importe non ingresado das retencións ou ingresos a conta ou das devolucións ou beneficios fiscais indebidamente obtidos ou gozados excede de 120.000 euros.

Será castigado coa pena de prisión dun a cinco anos e multa do tanto ao séxtuplo da citada contía, salvo que regularizase a súa situación tributaria.

Ademais das penas sinaladas, imporanse ao responsable:

  • A perda da posibilidade de obter subvencións ou axudas públicas.
  • A perda do dereito a gozar dos beneficios ou incentivos fiscais ou da Seguridade Social durante o período de tres a seis anos.

Pero, como xa apuntamos, tamén existe un amplo abano de infraccións administrativas que sen supoñer delito levan asociadas fortes sancións. É este o ámbito no que se puxo máis énfase durante o presente ano e será o obxecto do seguinte artigo.

—–

Fontes:

Foto:

http://cache.pakistantoday.com.pk

A pesada losa das taxas xudiciais

De entre a inxente serie de medidas adoptadas polo Goberno do Partido Popular dende que empezou a actual lexislatura ultimamente está a levantar moito balbordo o asunto das taxas xudiciais. Tanto que mesmo provocou manifestacións de xuíces e xuízas.

As taxas xudiciais xa en vigor afectan especialmente á vía civil e contencioso-administrativa. Non obstante, tamén se instauraron cunha forte presenza na orde social. De feito, modificouse un aspecto ata agora non tocado como o de que as persoas traballadoras por conta allea teñan que pagar por acudir a instancias xudiciais superiores. Se ben é certo que en primeira instancia non será necesario aboar taxa ningunha, é introduciu a súa obrigatoriedade á hora de querer recorrer aos Tribunais Superiores de Xustiza e ao Tribunal Supremo.

Para contextualizar un pouco, dirán que a xurisdición social abrangue un grande número de materias tales como:

  • Conflitos derivados do contrato de traballo (despedimentos, sancións, modificacións das condicións de traballo, etc.)
  • Conflitos colectivos
  • Prestacións da Seguridade Social (invalideces, morte e supervivencia, desemprego, etc.)

Recordaremos, ademais, as tres instancias xudiciais existentes na orde xurisdicional social:

Orden xurisdiccional social

Segundo a recentemente aprobada lei de taxas xudiciais deixará de ser gratuíto para traballadores por conta allea o acceso ás dúas instancias superiores; Tribunal Superior de Xustiza e Tribunal Supremo. Aínda que é certo que se aplicarán certas reducións, non por iso o é menos que supón un forte cambio no dereito de defensa de quen se atopen prexudicados pola decisión do Xulgado de instancia.

Convén destacar que a nivel social o Tribunal Superior de Xustiza non é un tribunal de simple revisión da sentenza ditada polo Xulgado do Social. A función principal é a de analizar se se produciu unha infracción xurídica, razón pola que non entra no fondo das cuestións xa discutidas no primeiro xuízo. Cumpre, por tanto unha función correctora. E o mesmo cabe dicir do Tribunal Supremo, ao cal se recorre en circunstancias excepcionais.

Utilicemos o seguinte exemplo: unha muller chamada Isabel de 40 anos solicita ao Instituto Nacional de Seguridade Social (INSS) a concesión da prestación por incapacidade permanente total derivada dunha fibromialxia.

  1. El INSS resuelve su solicitud denegándole la prestación.
  2. Isabel recorre a resolución ante o propio INSS. É o chamado recurso de reposición.
  3. O INSS volve denegar a prestación. O mesmo órgano que resolveu en primeiro lugar, o fai por segunda vez.
  4. Isabel recorre á xurisdición social. O xulgado do Social dita sentenza desestimando a súa pretensión.

A partir de aquí, Isabel pode recorrer a sentenza do Xulgado do Social. En primeiro lugar ante o Tribunal Superior de Xustiza e posteriormente ante o Tribunal Supremo. Agora ben aquí xa entran en funcionamento as novas taxas xudiciais. De modo que se ten intención de presentar recurso ante o Tribunal Superior de Xustiza deberá aboar 536,00 euros. E se aínda o quixese presentar ante o Tribunal Supremo a contía ascendería a 786,00 euros.

Como se pode apreciar, non son contías pequenas, e xorden algunhas consideracións ao respecto:

  • Nun exemplo como o visto aquí, o feito de solicitar unha incapacidade adoita levar consigo consigo unha situación laboral complexa cando non inexistente debido a graves enfermidades. E con isto, en moitos casos, constantes baixas laborais.
  • En materia de pensións, moi poucas veces o chamado recurso de reposición serve para nada máis que confirmar a decisión anterior.
  • O feito de establecer contías fixas parece pouco progresivo, resultando máis custoso o acceso a instancias superiores a persoas con poucos recursos económicos. Polo tanto dá a impresión de que se se observase o nivel de renda da persoa recorrente iso sería máis equitativo.

En conclusión, dá a impresión de que estas taxas poden producir un prexuízo moi grande no sentido de limitar o acceso a instancias superiores. Convén recordar, ademais, que as contías para recorrer son independentes dos honorarios a aboar aos profesionais que leven a representación e defensa do caso. Todo o cal volve formular a dúbida de cál é o obxectivo final desta reforma no acceso á xustiza senón a de recadar. De non ser así, conviría que o Executivo nos explicase que é o que realmente se pretende e que vantaxes achegará á cidadanía. Unha cidadanía que hoxe se pregunta como é posible que instancias tan “inamovibles” como xuices e fiscais maniféstense en defensa do dereito á tutela xudicial efectiva. Que podemos pensar se os que se dedican a aplicar a lei consideran que está en perigo a defensa dun dereito fundamental como o de acceder á mediación dun terceiro que medie nos conflitos.

A %d blogueros les gusta esto: